پیشگفتار
سم الله الرحمن الرحیم
در دوران مسئولیت قضائی خود و برخورد با مراجعین متعدد وملاحظه آراء و تصمیمات قضائی مختلف ، این نکته برایم روشن شد که عدم آگاهی غالب مردم از مقررات قضائی دلیل اصلی سرگردانی آنها در مراجع قضائی و احیانا نرسیدن آنان به حق خود می باشد.
این عدم آگاهی نه تنها مردم را با مشکل مواجه کرده بلکه دستگاه قضائی را نیز با معظل بزرگی چون تراکم پرونده ها در نتیجه اطاله دارسی مواجه کرده است .
آثار و تبعاتی که این امر دارد نا مطلوب است و کمترین آن به وجود آمدن جو بد بینی نسبت به قوه قضائی می باشدما نمی خواهیم بعضی نارسائی ها و ایراد ها در قوه قضائیه را منتفی اعلام کنیم.ولی شکی نیست اگر اقداماتی و لو نادرست در بدنه دستگاه قضائی صورت گیرد آنهم با هدف اصلاح بوده هرچند ثمره آن چیز دیگری از آب درآید.
در هر حال بی اطلاعی عامه مردم از شیوه کار قوه قضائیه ، نقش اصلی را در مشکلات موجود دارد و هر کس خواسته است به نحوی ارشاد قضائی ارائه کند ، یا به صورت موردی بوده ویا به صورت کلاسیک بحث کرده است که عموم مردم نتوانسته اند از آن بهره گیرند و یا رغبتی برای مطالعه از خود نشان نداده اند.از طرفی عده ای با آموختن راهها و شیوه های رسیدگی در قوه قضائیه از حقوق شرعی و قانونی خود پا فراتر گذارده اند و مراجع قضائی را با طرح دعاوی و شکایات غیر اصولی مواجه کرده اند و گاه با گرفتن وکیل کار را پیچیده تر کرده اند.
هدف ما در مطرح کردن این مباحث آشنایی عامه مردم با مقررات قضائی است لذا باید با شیوه ای ساده و قابل استفده برای همه باشد.
ما سعی خواهیم کرد از اصطلاحات پیچیده استفاده نکنیم و اگر ناگزیر از آوردن بعضی اصطلاحات شویم ضمن ذکر آن با توضیح بیشتر مقصود را بیان خواهیم کرد.
مطالعه کنندگان محترم باید با اشتفاده از فهرست موضوعی ، موقعیت خود را مشخص و سپس راهنمایی بگیرند.
بدین معنا که ما می خواهیم مراحل رسیدگی و مراجعه به مراجع مختلف قضائی را تبیین کنیم و مخاطب ما اگر به نحوی سر و کارش به قوه قضائیه اقتاده باید ببیند در کدام یک از مراحل تبیین شده قرار دارد و خواسته خود را از همان جا دنبال کند.